İş emri ve parti
Siparişten iş emrine, iş emrinden partiye kadar tek zincir.
- İş emri açma, bölme, birleştirme
- Parti (lot) numarası ve izlenebilirlik
- Aşama aşama ilerleme durumu
- Gecikme ve darboğaz uyarısı
iş emri · parti · fason · hammadde
İşinize göre yazılan üretim takip programı.
Hazır ERP'ler üretimi kendi kalıbına sokar; sizin atölyeniz o kalıba uymuyorsa her gün Excel'le yama yaparsınız. Ben tersini yapıyorum: sistemi sizin akışınıza göre kuruyorum.
iş emri'nden sevkiyata tek zincir
fason gönderim ve dönüş kontrolü
tek muhatap, çağrı merkezi yok
/01
Excel nerede kırılıyor
Üretim takibi Excel'de bir yere kadar yürür. Kırılma noktası hep aynı üç yerde olur: aynı dosyayı iki kişi aynı anda açtığında, bir iş emri birden fazla partiye bölündüğünde ve fasona giden mal geri döndüğünde. Üçüncüsü en pahalısıdır. Dışarıda ne kaldığını kimse net bilmez, ay sonunda sayım tutmaz.
Bu üç noktadan biri sizde varsa sorun disiplin değil, araçtır. Excel eş zamanlı çalışma ve ilişkisel takip için tasarlanmadı; aradığınız şey aslında işinizin akışına göre kurulmuş bir üretim takip programı.
Adı üretim takip yazılımı da olur, imalat takip programı da; işi aynı: hangi iş emrinin hangi aşamada olduğunu, kimde beklediğini ve ne zaman teslim edilebileceğini tek ekrandan göstermek. Küçük ve orta ölçekli atölye, imalat ve fason ağırlıklı işletmeler için kuruyorum.
/02
Nasıl kuruyorum
Önce bir gün atölyede duruyorum. Kim hangi kâğıdı dolduruyor, hangi bilgi nerede kayboluyor, hangi rapor patrona lazım. Bunları not alıyorum. Üretim takip programı ondan sonra, gördüklerime göre şekillenmeye başlıyor.
İlk hafta içinde çalışan bir sürüm görüyorsunuz; üzerinde konuşarak ilerliyoruz. Kaynak kodu sizin, veri sizin sunucunuzda ya da bulutta. Kilitli kalmıyorsunuz. İşletmeniz Akhisar ve çevresindeyse kurulumu yerinde yapıyorum: Akhisar'da yerinde kurulum.
/03
Neleri takip eder
Kurduğum üretim takip programı üç ana başlıkta çalışır — iş emri/parti, fason ve hammadde. İşletmenizde hangisi ağırlıklıysa oradan başlarız. Tekstil/konfeksiyon gibi kumaş ve fason ağırlıklı atölyelerde ihtiyaç genelde daha uçlu oluyor; o durumda tekstil üretim takip programı sayfasına bakın.
Fason takibi
Fason takip programı olarak da kullanılır: dışarı giden malın nerede olduğunu her an bilirsiniz.
- Fasoncuya çıkış ve dönüş kaydı
- Eksik/fire hesabı
- Fasoncu bazında maliyet ve performans
- Dışarıda bekleyen mal raporu
Hammadde ve stok
Üretim planı ile stok arasında bağ kurar.
- Hammadde, yarı mamul, mamul ayrı takip
- Reçeteye göre otomatik düşüm
- Kritik seviye uyarısı
- Depo/raf bazında sayım
Hammadde tarafı ağır basıyorsa ya da önce depoyu düzene sokmak istiyorsanız stok takip programı sayfasına bakın; kuruluma genelde stoktan başlanır, iş emri onun üzerine eklenir. Kavramı baştan okumak isterseniz: üretim takip programı nedir, kime gerekir.
/04
Sık sorulanlar
Hazır ERP yerine neden özel program?
Çoğu işletme için hazır program doğru cevaptır. Bunu açıkça söylerim. Özel yazılım, işleyişiniz hazır programa sığmadığında anlamlıdır: fason ağırlıklı çalışıyorsanız, kendinize özgü bir parti mantığınız varsa ya da ERP'nin zorladığı akış sizi yavaşlatıyorsa.
Mevcut muhasebe programımla çalışır mı?
Evet. Logo, Mikro, Netsis, Paraşüt gibi programlarla veri alışverişi kurulabiliyor. Amaç muhasebenizi değiştirmek değil, üretim tarafını ona bağlamak.
Ne kadar sürer, ne kadar tutar?
Kapsama göre değişir. İlk görüşmede (ücretsiz, yaklaşık 30 dakika) ne istediğinizi dinler, yapılabilir mi ve yaklaşık ne tutar net söylerim. Sonradan kalem eklemem.
İnternet kesilirse çalışır mı?
İhtiyaca göre kurarım. Atölyede internet sorunluysa yerel çalışan, internet gelince eşitlenen bir kurulum yapılabilir.
Üretim takip programı kimler için uygun?
Atölye, imalat ve fason ağırlıklı işletmeler için: iş emri, parti ve fasona giden malı Excel'de ya da defterde izleyip karışıklık yaşayanlar. Tek kişilik ve çok basit bir işiniz varsa hazır bir program yeterli olabilir; bunu görüşmede açıkça söylerim.
Excel'deki mevcut kayıtlarım ne olur?
Excel'deki ürün, müşteri ve iş emri kayıtları sisteme aktarılabilir; sıfırdan veri girmeniz gerekmez. Neyin aktarılacağını ilk haftada birlikte netleştiririz.
Fason takip programı ayrı mı, üretim takibinin içinde mi?
Aynı sistemin parçasıdır. Fasoncuya çıkan mal iş emrine bağlı kaydedilir: ne zaman çıktı, ne kadar geri döndü, kaçı eksik ya da fireli, hangi fasoncuda ne kadar bekliyor. Yalnızca fason tarafı sizi ilgilendiriyorsa önce onunla başlar, iş emri ve hammaddeyi sonradan eklerim.
/05
Derdinizi anlatın
Atölyenizde ne takip edemiyorsanız onu anlatın. Yapılabilir mi, ne kadar sürer, yaklaşık ne tutar. Net söyleyeyim. Olmuyorsa da olmuyor derim.