Web Sitesi Yaptırmak İstiyorum: Önce Bunlar

"Web sitesi yaptırmak istiyorum" diyen çoğu kişi doğrudan fiyat sormaya çalışıyor, ama işin en çok zaman kaybettiren kısmı orası değil. Teklif istemeden önce beş şeyi netleştirirsen hem daha hızlı hem daha doğru bir teklif alırsın. Ben bu soruları her projede aynı sırayla soruyorum; sen de kendi kendine sorarsan işin yarısı bitmiş olur.

Hedefini Netleştir, Sonra Konuş

"Web sitesi yaptırmak istiyorum" dediğinde aslında kafanda net bir resim olmayabilir, bu çok normal. Ama teklif istemeden önce bir şeyi kendine sorman gerekiyor: bu site ne iş yapacak? Satış mı yapacak, randevu mu alacak, sadece var olduğunu mu gösterecek, yoksa bir katalog gibi mi çalışacak?

Bu soru basit görünüyor ama cevabı her şeyi değiştiriyor. Satış yapacaksa ürün/sepet/ödeme sistemi gerekiyor. Randevu alacaksa form ve bildirim akışı gerekiyor. Sadece kurumsal görünüm istiyorsan iş çok daha sade. Hedefini bir cümleyle yazabiliyorsan, benimle veya başka bir yazılımcıyla konuşmaya hazırsın demektir — ve karşındaki sana çok daha isabetli bir teklif verebilir.

Hedefini netleştirmeden alınan teklifler genelde ya gereğinden fazla ya da yetersiz kalıyor. Önce ne istediğini, sonra nasıl yapılacağını konuşmak işi hem senin için hem yazılımcı için kolaylaştırır.

Sayfa Listesini Çıkar

Sitenin kaç sayfadan oluşacağını kağıda dökmek, teklif sürecini inanılmaz hızlandırıyor. Çoğu kurumsal site için Anasayfa, Hakkımızda, Hizmetler ya da Ürünler, Referanslar ve İletişim yeterli oluyor. İşin büyüklüğüne göre Blog, SSS veya Kariyer gibi sayfalar eklenebilir.

Her sayfanın yanına bir-iki cümleyle ne anlatacağını not etmen de işe yarar. 'Hizmetler sayfasında şu üç hizmeti, kısa açıklamalarıyla göstereceğim' gibi bir not, yazılımcının kafasında oluşacak soru işaretlerinin çoğunu önceden çözer.

Sayfa sayısı aynı zamanda maliyeti de doğrudan etkileyen kalemlerden biri. 5 sayfalık bir kurumsal site ile 30-40 sayfalık bir ürün kataloğu aynı işi gerektirmiyor, bu yüzden listeyi netleştirmek teklifin de daha gerçekçi olmasını sağlıyor.

İçerik ve Fotoğraflarını Topla

Bir web sitesi projesinde işi en çok geciktiren şey tasarım ya da kodlama değil, içeriğin eksik olmasıdır. Yazılımcı tasarımı bitirse de metin ve fotoğraf gelmeden site yayına alınamaz. Bu yüzden teklif istemeden önce elindeki ürün fotoğraflarını, hizmet açıklamalarını, firma yazısını bir klasörde toplamaya başla.

Fotoğraflar profesyonel olmak zorunda değil ama net ve aydınlık olmalı — telefonla çekilmiş düzgün bir fotoğraf, bulanık bir stüdyo fotoğrafından daha iyi iş görür. Metinler için de kusursuz olması gerekmiyor; kendi cümlelerinle anlat, düzenlemesi her zaman yazmaktan daha kolaydır.

Hiç içeriğin yoksa bunu da söylemekte fayda var. Bazı yazılımcılar metin yazımını da üstleniyor, bazıları sadece tasarım ve geliştirme yapıyor. Bu ayrımı en başta netleştirmek, kimin ne zaman ne teslim edeceğini baştan belirler.

Alan Adını Düşün

Alan adı (domain) küçük bir ayrıntı gibi görünür ama aslında markanın dijital kimliği. Teklif istemeden önce hangi alan adını kullanmak istediğini kontrol et, uygunsa erkenden satın al. .com.tr mi .com mu kullanacağın, işinin niteliğine ve hedef kitlene göre değişir.

Burada önemli bir nokta: alan adını mümkünse kendi adına veya firman adına kendin satın al, yazılımcının hesabından değil. Böylece domain her zaman senin kontrolünde kalır, ileride yazılımcı değiştirmek istersen hiçbir bağımlılık yaşamazsın. Bu, görünmeyen ama uzun vadede en çok işe yarayan tercihlerden biri.

Alan adı bulunamazsa alternatif isimler de not al, bu da sürecin hızını etkiler.

Beğendiğin Örnek Siteleri Not Et

Teklif konuşmasına 2-3 örnek siteyle gitmek, anlatmaktan çok daha etkili. 'Böyle bir şey istiyorum' demek yerine, 'bu sitenin menüsünü, şu sitenin renk paletini seviyorum' demek karşındaki yazılımcıya çok daha net bir yön veriyor.

Burada amaç o siteyi birebir kopyalamak değil, zevkini ve beklentini göstermek. Sektöründen ya da farklı sektörlerden, sade mi yoksa renkli mi, minimal mi yoksa dolu mu bir tasarım istediğini gösteren örnekler seçebilirsin. Rakiplerinin sitelerine de bakmakta fayda var — hem ne yapmak hem de ne yapmamak istediğini görebilirsin.

Maliyeti Belirleyen Kalemler ve Brief Şablonu

Web sitesi fiyatları rastgele belirlenmiyor; fiyatı asıl belirleyen kalemler var: sayfa sayısı, tasarımın hazır şablon mu yoksa özel tasarım mı olduğu, e-ticaret veya stok takibi gibi özel bir sistem gerekip gerekmediği, içeriklerin kim tarafından hazırlanacağı ve teslim süresi. Bu kalemler netleşmeden verilen bir fiyat, gerçekçi olmaktan uzak kalır.

Buradaki fark bazen çok büyük olabiliyor. Örneğin Çınar Oto için yaptığımız site 30.000 ürünlük bir yapıya sahip; ürün sayfalarını güncel tutmak için her saat çalışan bir SEO otomasyonu kurduk. Bu, 5 sayfalık bir kurumsal siteyle kıyaslanamayacak bir kapsam — ve fiyatı belirleyen de tam olarak bu tür farklar.

Tüm bunları tek bir sayfaya dökmek işini çok kolaylaştırır: hedefin, sayfa listen, elindeki içerik/fotoğraf durumu, alan adı tercihin ve beğendiğin örnek siteler. Buna bir sayfalık 'brief' deniyor ve bunu hazırlayıp görüşmeye gelmek, hem senin zamanını hem yazılımcının zamanını ciddi şekilde kısaltıyor.

Sık sorulanlar